Καλώς ήρθατε στο πρώτο από μια σειρά τεσσάρων άρθρων, που αφιερώνονται στο αμφιλεγόμενο αλλά εξαιρετικά σημαντικό θέμα, που αφορά στο πώς επιδρά η χοληστερόλη στην υγεία μας. Στόχος μας είναι να καταρρίψουμε τους μύθους, να αποκαλύψουμε τις αλήθειες και να δείξουμε τον δρόμο για καλύτερη υγεία.
Η χοληστερόλη αποτελεί ταυτόχρονα «φίλο» και «εχθρό» της υγείας μας. Είναι ίσως η πιο παρεξηγημένη θρεπτική ουσία, καθώς γύρω της έχει δημιουργηθεί τεράστια σύγχυση και φόβος. Γιατροί, εργαστήρια και φαρμακευτικές εταιρείες έχουν εκμεταλλευτεί τον πανικό γύρω από τη χοληστερόλη, παρουσιάζοντάς την ως «δαίμονα» της υγείας, ενώ η βιομηχανία τροφίμων παρασκευάζει και διαφημίζει φυτικά έλαια και μαργαρίνες «χωρίς χοληστερόλη».
Όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: σχεδόν όλοι μπορούμε να ελέγξουμε τα επίπεδα χοληστερόλης και κατ’ επέκταση την καρδιαγγειακή μας υγεία, μέσα από τη διατροφή και τον τρόπο ζωής μας.
Τι είναι η χοληστερόλη;
Η χοληστερόλη είναι μια σκληρή, κηρώδης λιπαρή ουσία, απαραίτητη για την υγεία μας, που λιώνει στους 149°C. Το σώμα μας μπορεί να τη συνθέσει μόνο του, ακόμη κι αν δεν την προσλάβουμε από τις τροφές. Προέρχεται από τη διάσπαση υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών, ειδικά όταν η πρόσληψη θερμίδων ξεπερνά τις ανάγκες μας.
- Περισσότερες θερμίδες (ειδικά από σάκχαρα και κορεσμένα λιπαρά οξέα) = περισσότερη χοληστερόλη.
- Περισσότερο στρες = περισσότερη χοληστερόλη, καθώς αποτελεί πρόδρομο των ορμονών του στρες.
Χοληστερόλη και υγεία – Η καλή πλευρά της χοληστερόλης και ποιες είναι οι ζωτικές λειτουργίες της
1.Σταθεροποίηση κυτταρικών μεμβρανών
Η χοληστερόλη ρυθμίζει τη ρευστότητα των κυτταρικών μεμβρανών, διασφαλίζοντας την εύρυθμη λειτουργία τους. Πώς το πετυχαίνει; Αντισταθμίζει τις αλλαγές στη ρευστότητα της μεμβράνης, διατηρώντας την εντός των στενών ορίων που απαιτούνται για τη βέλτιστη λειτουργία της. Αυτή η λειτουργία είναι τόσο σημαντική που η φύση έχει εξοπλίσει κάθε κύτταρο με τα μέσα για να συνθέτει τη δική του χοληστερόλη μεμβράνης. Η πρόσληψη διαιτητικών λιπαρών οξέων, δομικό υλικό για τις μεμβράνες, ποικίλλει από μέρα σε μέρα. Περισσότερα ακόρεστα (καλά) λιπαρά οξέα κάνουν τις μεμβράνες πιο ρευστές και περισσότερα κορεσμένα (κακά) λιπαρά οξέα σκληραίνουν τις μεμβράνες. Η χοληστερόλη που παράγεται από τα κύτταρά μας είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας, προστίθεται για να σκληρύνει μια μεμβράνη που είναι πολύ χαλαρή και αφαιρείται για να ρευστοποιήσει μια μεμβράνη που είναι πολύ άκαμπτη.
2.Παραγωγή στεροειδών ορμονών
Από τη χοληστερόλη παράγονται οι σεξουαλικές ορμόνες (οιστρογόνα, προγεστερόνη, τεστοστερόνη) και οι κορτικοστεροειδείς ορμόνες (αλδοστερόνη, κορτιζόνη).
-Οι σεξουαλικές ορμόνες είναι υπεύθυνες για τα χαρακτηριστικά των φύλων. Τα αναβολικά στεροειδή που χρησιμοποιούνται από τους αθλητές είναι συνθετικές αρσενικές στεροειδείς ορμόνες. Έχουν σοβαρές παρενέργειες όπως η βλάβη στο ήπαρ, τον εγκέφαλο, τα νεφρά, τους συνδέσμους και τις αρθρώσεις. Μπορούν επίσης να προκαλέσουν καρκίνο. Τα στεροειδή αρρενοποιούν τις γυναίκες που τα χρησιμοποιούν, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη των οστών (τετράγωνες γνάθοι), την ανάπτυξη των μυών, την τριχοφυΐα του προσώπου, τη χαμηλότερη φωνή και τη διεύρυνση της κλειτορίδας.
-Οι κορτικοστεροειδείς ορμόνες ρυθμίζουν την ισορροπία του νερού και την αντίδραση στο στρες. Η αλδοστερόνη ρυθμίζει την ισορροπία του νερού μέσω των νεφρών μας, αυξάνοντας την κατακράτηση νατρίου από τους νεφρικούς σωληνίσκους μας, ενώ η κορτιζόνη προάγει τη σύνθεση γλυκόζης για να προετοιμάσει το σώμα μας για μάχη ή φυγή σε απόκριση στο στρες και επίσης καταστέλλει τη φλεγμονή. Οι γιατροί χρησιμοποιούν μεγάλες δόσεις κορτιζόνης για να καταστείλουν τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις.
3.Παραγωγή βιταμίνης D
Η «βιταμίνη του ήλιου» συντίθεται από τη χοληστερόλη και παίζει καθοριστικό ρόλο στον μεταβολισμό ασβεστίου και φωσφόρου.
4.Παραγωγή χολικών οξέων
Τα χολικά οξέα προέρχονται από τη χοληστερόλη. Είναι απαραίτητα για την πέψη και απορρόφηση λιπών και λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E, K). Το σώμα μας απορρίπτει την περίσσεια χοληστερόλης, που δεν χρειάζεται πλέον, ως χολικά οξέα.
5.Προστασία του δέρματος
Η χοληστερόλη εκκρίνεται από τους αδένες της επιδερμίδας μας και λειτουργεί ως φυσικό «φίλτρο» ενάντια στην αφυδάτωση, τον ήλιο και τον αέρα. Ως «κάλυμμα» της επιδερμίδας βοηθά επίσης στην επούλωση του δερματικού ιστού και αποτρέπει τις μολύνσεις από ξένους οργανισμούς.
6.Δράση ως αντιοξειδωτικό
Όταν ο οργανισμός στερείται αντιοξειδωτικών (βιταμίνες C, E, καροτίνη, σελήνιο, ψευδάργυρο κ.ά.), η χοληστερόλη αναλαμβάνει προστατευτικό ρόλο. Υψηλά επίπεδα οξειδωμένης χοληστερόλης βρίσκονται σε οχήματα μεταφοράς λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL) και λιποπρωτεϊνών υψηλής πυκνότητας (HDL) όταν το σώμα μας δεν λαμβάνει επαρκή αντιοξειδωτικά μέσω της διατροφής του.
Αντιοξειδωτικά και μέταλλα που μειώνουν τη χοληστερόλη
Μερικά από τα αντιοξειδωτικά, συμπεριλαμβανομένων των βιταμινών C, E, B3 και καροτίνης, καθώς και τα στοιχεία σελήνιο, θείο και τα μέταλλα ψευδάργυρος και χαλκός, μπορούν να μειώσουν τη χοληστερόλη. Το χρώμιο, αν και δεν είναι το ίδιο αντιοξειδωτικό, μπορεί να συνδυαστεί με βιταμίνη Β3 για τη μείωση της χοληστερόλης στο 50% των ατόμων με υψηλά επίπεδα ορού.
Ο συνδυασμός χρωμίου με μόρια νιασίνης έχει κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ως παράγοντας μείωσης της χοληστερόλης.
Πρώτο συμπέρασμα
Άρα ως πρώτο συμπέρασμα βλέπουμε ότι η χοληστερόλη δεν είναι ο «κακός» όπως παρουσιάζεται, για την υγεία μας. Αντίθετα, είναι απαραίτητη για πλήθος λειτουργιών του οργανισμού μας. Σε επόμενο άρθρο, θα δούμε από πού προέρχεται η χοληστερόλη, τόσο από τη διατροφή όσο και από το ίδιο μας το σώμα.
Απόσπασμα από το βιβλίο του Udo Erasmus-Fats that heal, fats that kill. Ο Udo Erasmus είναι βιολόγος, συγγραφέας, αυθεντία στα ωμέγα λιπαρά οξέα και εμπνευστής των πιο ανεπεξέργαστων ωμέγα λιπαρών που παράγονται από τη Flora Canada με την ονομασία Udo’s Oil 3.6.9
