Tι είναι το μύρτιλο;
Το μύρτιλο (blueberry) είναι ένας μικρός καρπός με εξαιρετική θρεπτική αξία και υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά. Ανήκει στα λεγόμενα “superfoods”, καθώς συμβάλλει σημαντικά στην προστασία του οργανισμού από το οξειδωτικό στρες και τη γήρανση.
Καλλιεργείται κυρίως σε εύκρατες περιοχές και διακρίνεται σε άγρια και καλλιεργούμενα είδη, με μικρές διαφοροποιήσεις στη γεύση και τη συγκέντρωση θρεπτικών συστατικών.
Τι προσφέρει το μύρτιλο στον οργανισμό
Το μύρτιλο (blueberry) είναι ένα φρούτο με εξαιρετικά υψηλή αντιοξειδωτική αξία, πλούσιο σε βιταμίνες και πολυφαινόλες. Συμβάλλει στην υγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου και του εντέρου, ενώ μελέτες δείχνουν ότι έχει αντιγηραντικές και προστατευτικές ιδιότητες για τον οργανισμό.
Ιστορία και προέλευση του μύρτιλου
Το μύρτιλο αναφέρεται συχνά από πολλούς ειδικούς ως το θαυματουργό φυτό της νεότητας. Επίσης χαρακτηρίζεται ως ο φύλακας της υγείας μας και σίγουρα όχι άδικα αφού έχει πολλά οφέλη στον οργανισμό μας.
Το μύρτιλο ή blueberry είναι ένας οπωροφόρος θάμνος της οικογενείας των Ερεικοειδών. Η ιστορία του φυτού ξεκινά πριν από πολλά χρόνια. Από την αρχαιότητα θεωρήθηκε ιερό φυτό και συνδέθηκε με πολλές θεότητες, κυρίως με την Αφροδίτη. Στην αρχαία Ελλάδα παρασκεύαζαν ένα αρωματικό κρασί “μυρτινίτης οίνος” καθώς και αρωματικό λάδι “μύρτινον έλαιον”. Κατά τη διάρκεια εκατοντάδων χρόνων οι άνθρωποι απολάμβαναν τη γεύση, το χρώμα και το άρωμα των μπλε καρπών χωρίς να γνωρίζουν ωστόσο τις ευεργετικές τους ιδιότητες. Τα φρούτα blueberries πέραν του ότι είναι εύγευστα έχουν υψηλή θρεπτική αξία.
Θρεπτική αξία μύρτιλων (ανά 100g)
| Συστατικό | Ποσότητα |
|---|---|
| Θερμίδες | ~57 kcal |
| Βιταμίνη C | 9.7 mg |
| Βιταμίνη K | 19.3 mcg |
| Φυτικές ίνες | 2.4 g |
| Αντιοξειδωτικά | Πολύ υψηλά |
Τα μύρτιλα θεωρούνται από τις κορυφαίες τροφές σε αντιοξειδωτική ικανότητα.
Η θρεπτική αξία και τα βασικά οφέλη του
Τα μύρτιλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές βιταμίνες Α, C, Ε και Β-καροτίνη, κάλιο, μαγνήσιο, φωσφόρο, ανόργανα οξέα, μεταλλικά άλατα, πηκτίνη και φυτικές ίνες. Αντίθετα είναι φτωχά σε νάτριο, λιπαρά και θερμίδες και γι’ αυτό εντάσσονται στις φυσικές τροφές μεγάλης ενέργειας που κρατούν το σώμα υγιές και νεανικό. Τα μύρτιλα διαφημίζονται ως πηγή αιώνιας νιότης και οι τρέχουσες μελέτες για τα οφέλη τους (1) στρέφονται σε:
- αντιοξειδωτική δράση
- αντιγήρανση
- πρόληψη καρκίνου
- καρδιακή και εγκεφαλική λειτουργία
- υγεία όρασης
- βελτίωση ουροποιητικού συστήματος
- Αντιφλεγμονώδης δράση
- Ενίσχυση ανοσοποιητικού
Μεταξύ άλλων, ανάμεσα σε 38 διαφορετικά φρούτα και λαχανικά που αναλύθηκαν, το μπλούμπερι έχει πολύ μεγάλη αντιοξειδωτική δράση και κατέχει τη 2η θέση.
Τα προϊόντα του αποτελούν πρώτη ύλη για τις βιομηχανίες τροφίμων, τις φαρμακοβιομηχανίες και τις βιομηχανίες καλλυντικών. Οι καρποί του έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ουσίες, που συντελούν στη διατήρηση της καλής υγείας του ανθρώπου, όπως αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, κ.ά. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν την αντικαρκινική δράση των ουσιών του μύρτιλου ή μπλούμπερι, κυρίως όσον αφορά την παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των καρκινικών κυττάρων. Επιπλέον, η συχνή τους κατανάλωση βοηθά στην προστασία του ηλικιωμένου ατόμου από νευροεκφυλιστικές ασθένειες που συνδέονται με τη γήρανση του ατόμου. Τα αφεψήματα μύρτιλου έχουν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της διάρροιας, της δυσπεψίας και της ναυτίας, ενώ τα φύλλα και οι καρποί ενδείκνυνται για την αντιμετώπιση λοιμώξεων του ουροποιητικού. Καρποί και φύλλα χρησιμοποιούνται από την παραδοσιακή ιατρική για την αντιμετώπιση του διαβήτη.
Tα μύρτιλα και η υγεία του εντέρου
Τα μύρτιλα συμβάλλουν στη μείωση των φλεγμονών του εντέρου. Το ότι το μύρτιλο είναι εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών και βιταμινών είναι πλέον γνωστό. Πρόσφατα όμως ειδικοί από τη σχολή Μηχανικών του Πανεπιστημίου Lund της Σουηδίας, ανακάλυψαν ότι οι φυτικές ίνες του φρούτου μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη μιας σειράς εντερικών παθήσεων και φλεγμονών, όπως είναι η ελκώδης κολίτιδα.
Οι ερευνητές θέλησαν να δουν εάν τα διάφορα είδη φυτικών ινών (από μύρτιλα, κριθάρι, βρόμη) και καλών βακτηρίων (προβιοτικά του γιαουρτιού) μετριάζουν τον κίνδυνο εκδήλωσης εντερικών νόσων και του καρκίνου του παχέος και του λεπτού εντέρου. Σύμφωνα, λοιπόν, με την Καμίλα Μπράνινγκ, επικεφαλής της έρευνας, από τον κλάδο Εφαρμοσμένης Διατροφολογίας και Χημικών των Τροφίμων, επειδή είναι πλούσια σε πολυφαινόλες, έχουν αντιική και αντιοξειδωτική επίδραση. Επιπλέον, στην έρευνα φάνηκε ότι η προστατευτική τους δράση ενισχυόταν εάν καταναλώνονταν μαζί με προβιοτικά, μειώνοντας έτσι τη φλεγμονή στο έντερο.
Η συμβολή των μύρτιλων στην εγκεφαλική υγεία
Μια άλλη έρευνα δείχνει ότι η συχνή κατανάλωση μύρτιλων θα μπορούσε να αποτελέσει μια επιτυχή προσέγγιση για την καθυστέρηση της φθοράς της μνήμης ή τη μείωση των νευροεκφυλιστικών συμπτωμάτων που εμφανίζονται με την πάροδο των ετών. Αυτό αναφέρει το επιστημονικό έντυπο «Journal of Agricultural and Food Chemistry», ο κ. Ρόμπερτ Κρικόριαν.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα σπουδαία οφέλη τους οφείλονται στις ανθοκυανίνες, οι οποίες είναι αντιοξειδωτικές ουσίες που διευκολύνουν τη ροή των πληροφοριών μέσα στον εγκέφαλο.
Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στην Αμερικανική Εταιρεία Βιοχημείας και Μοριακής Βιολογίας αναφέρεται ότι μία χημική ουσία που υπάρχει στα φύλλα του μύρτιλου εμποδίζει την εξάπλωση του ιού της ηπατίτιδας C. Η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους για τα φυσικά βότανα και για την θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας C.
Πώς να καταναλώνετε τα μύρτιλα
Τα μύρτιλα μπορούν να καταναλωθούν με πολλούς τρόπους:
- Φρέσκα ως σνακ
- Σε smoothies
- Σε γιαούρτι ή δημητριακά
- Σε σαλάτες
- Αποξηραμένα
Υπάρχουν παρενέργειες;
Τα μύρτιλα θεωρούνται γενικά ασφαλή για κατανάλωση. Ωστόσο:
- Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές
- Άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις θα πρέπει να συμβουλεύονται ειδικό
- Να καταναλώνονται στο πλαίσιο ισορροπημένης διατροφής
Μύρτιλα vs άλλα φρούτα
Σε σύγκριση με άλλα φρούτα:
- Έχουν υψηλότερη αντιοξειδωτική δράση από τις φράουλες
- Περιέχουν περισσότερες πολυφαινόλες από πολλά κοινά φρούτα
- Συγκρίνονται συχνά με τα cranberries ως προς τα οφέλη στο ουροποιητικό
Συμπεράσματα
Συμπερασματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα μύρτιλα είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για την υγεία μας, αρκεί όμως να τρώγονται σκέτα και όχι μαζί με γάλα, όπως στα smoothies. Αυτό συνιστάται καθώς οι πρωτεΐνες του γάλακτος εμποδίζουν την αφομοίωση των ωφέλιμων αντιοξειδωτικών συστατικών του φρούτου. Αρκούν 200 γραμ. την εβδομάδα για να αυξήσουμε κατά 9% την άμυνα του οργανισμού ενάντια στις ελεύθερες ρίζες.
Συμπληρώματα με μύρτιλο
Η αντιοξειδωτική φόρμουλα Beyond Grape Seed της Flora βασίζεται στη δύναμη του συνδυασμού των ανθοκυανιδών από τα κόκκινα και μπλε φρούτα. Περιέχει τα αυθεντικά Masquelier’s ™ OPCs (ολιγομερείς Προανθοκυανιδίνες από σπόρους σταφυλιού), cranberries και μύρτιλα και εξουδετερώνει άμεσα όλες τις ελεύθερες ρίζες. Είναι:
-20 φορές πιο δραστικό από τη βιταμίνη C (στις υδατοδιαλυτές ελεύθερες ρίζες)
-50 φορές πιο δραστικό από τη βιταμίνη Ε (στις λιποδιαλυτές ελεύθερες ρίζες)
Βοηθά στην αντιγήρανση, και υποστηρίζει την υγεία των αγγείων, των ματιών, του εγκεφάλου και της ουροδόχου κύστεως.
Αν σας ενδιαφέρει η αντιγήρανση και η μακροζωία δείτε τα αντιοξειδωτικά προϊόντα της Flora που περιλαμβάνουν συμπληρώματα με γαιδουράγκαθο, Συνένζυμο Q10, εκχυλίσματα πικρών βοτάνων και κοκτέιλ υπερτροφών.
Συχνές Ερωτήσεις για τα Μύρτιλα (FAQ)
Η συνιστώμενη ποσότητα μύρτιλων κυμαίνεται περίπου στα 50–100 γραμμάρια την ημέρα. Ακόμη και μικρές ποσότητες προσφέρουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και συμβάλλουν στην προστασία από το οξειδωτικό στρες.
Ναι, τα μύρτιλα συμβάλλουν στη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, καθώς περιέχουν ανθοκυανίνες που βοηθούν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος.
Τα μύρτιλα σχετίζονται με βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας και της μνήμης, καθώς οι αντιοξειδωτικές τους ουσίες προστατεύουν τα εγκεφαλικά κύτταρα και ενισχύουν την επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων.
Τα μύρτιλα έχουν χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και μπορούν να καταναλωθούν με μέτρο από άτομα με διαβήτη, καθώς δεν προκαλούν απότομες αυξήσεις στο σάκχαρο αίματος.
Ναι, τα κατεψυγμένα μύρτιλα διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τα θρεπτικά τους συστατικά και τα αντιοξειδωτικά τους, καθιστώντας τα μια εξαιρετική εναλλακτική των φρέσκων.
Τα μύρτιλα μπορούν να καταναλωθούν οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, ωστόσο η κατανάλωσή τους το πρωί ή ως σνακ βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών και στην ενίσχυση της ενέργειας.
Η ανάμειξή τους με γάλα μπορεί να μειώσει την απορρόφηση των αντιοξειδωτικών, λόγω των πρωτεϊνών του γάλακτος. Για μέγιστα οφέλη, προτιμάται η κατανάλωσή τους σκέτα ή με νερό ή φυτικά ροφήματα.
Ναι, οι φυτικές ίνες και οι πολυφαινόλες των μύρτιλων συμβάλλουν στη βελτίωση της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου και στη μείωση φλεγμονών, υποστηρίζοντας τη συνολική πεπτική υγεία.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι περιέχουν ενώσεις που μπορούν να περιορίσουν την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων, ωστόσο απαιτείται περισσότερη έρευνα για οριστικά συμπεράσματα.
Τα μύρτιλα θεωρούνται από τις κορυφαίες τροφές αντιγήρανσης λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε αντιοξειδωτικά, τα οποία προστατεύουν τα κύτταρα από τη φθορά και συμβάλλουν στη διατήρηση της νεότητας.
Τα μύρτιλα είναι γενικά ασφαλή, αλλά η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να προκαλέσει ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Επίσης, άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις θα πρέπει να συμβουλεύονται ειδικό.
